Yıl:2014   Sayı: 14   Alan: Eğitim  

Fatma TEZEL ŞAHİN, Derya ATABEY
ÖĞRETMEN AİLE İLETİŞİM ve İŞBİRLİĞİ ÖLÇEĞİ
 
Nitelikli bir okul aile işbirliği ile eğitim ve öğretim istenen düzeye ulaşmaktadır. Bu araştırma, Ankara ilinde Milli Eğitim Bakanlığı’ na bağlı resmi ilköğretim okulları bünyesinde bulunan anasınıflarına çocuğu devam eden ailelerle öğretmenler arasındaki iletişim ve işbirliğini öğretmenlerin bakış açısına göre değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş olan “Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği” nin geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. Literatür incelendiğinde; okul öncesi dönemde öğretmenler ile aileler arasındaki iletişim ve işbirliğini öğretmenlerin bakış açılarına göre ölçen bir ölçeğin bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışma “Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeğinin” geliştirilmesi ve geçerlilik, güvenirliliğinin yapılması yönünden önemlidir. Böylece bu alanda yapılacak araştırmalara ışık tutacağı düşünülmektedir. Araştırmanın örneklemini görülme sıklığı, duyarlılık ve kitle büyüklüğü dikkate alınarak, Basit Rastgele Örnekleme varsayımı altında Ankara İli’nde Milli Eğitim Bakanlığı’ na bağlı resmi ilköğretim okulları bünyesinde görev alan 240 anasınıfı öğretmeni oluşturmuştur. Ayrıca her ana sınıfı öğretmeni 5 aileye ilişkin form doldurduğu için öğretmen form sayısı 1200 olarak gerçekleşmiştir.Ankara’nın merkez ilçelerinde alt ve üst sosyo ekonomik düzeyde bulunan ilköğretim okullarına bağlı anasınıflarında görev yapan 240 anasınıfı öğretmeni araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşülerek; araştırmanın amacı hakkında bilgilendirilmiştir. Araştırmacılar tarafından “Öğretmen Kişisel Bilgi Formu” ve üzerinde anasınıfına devam eden rasgele seçilmiş 5 çocuktan her birinin ismi yazılı olan 5 ayrı “Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği” öğretmene teslim edilmiştir. Öğretmenlerden formu üzerinde isimleri yazan çocukların ailelerini düşünerek cevaplandırmaları istenmiş ve doldurulan form teslim alınmak üzere bir tarih belirlenmiştir. İlgili tarihte “Öğretmen Kişisel Bilgi Formu” ve “Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği” araştırmacılar tarafından öğretmenlerden elden teslim alınmıştır. “Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği” ile toplanan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak “SPSS 12” istatistik paket programı yardımı ile değerlendirilmiştir. Geçerlilik-güvenirlik testleri olarak “Faktör Analizi” ve “Cronbach Alpha” katsayıları hesaplanmıştır. “Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği”; “İletişim”, “ Beklenti”, “İşbirliği” ve “Aile Katılımı” olmak üzere 4 alt boyut altında toplanarak, “İletişim” ile ilgili 12 madde, “Beklenti” ile ilgili 6 madde, “İşbirliği” ile ilgili 19 madde ve “Aile Katılımı” ile ilgili 19 madde olmak üzere toplam 56 maddeden oluşmuştur. Kaiser –Mayer -Olkin Örneklem değerinin 0,956, Bartlett değerinin 8163,8 p=0,000<0,05 olduğu görülmüş, KMO değerinin yüksek çıkması ve Barlett testinin p<0,05 çıkması ile faktör analizinin uygulanabilirliği ve maddeler arası korelasyonun olduğu saptanmıştır. Toplam ve alt boyut bazında güvenirlik analizi gerçekleştirildiğinde; “İletişim” alt boyutunda; 7., 13., 14. maddeler, “Beklenti” alt boyutunda; 16., 17., 18., 20., 24. ve 26. maddeler, “İşbirliği” alt boyutunda; 37., 38., 41., 48. ve 51. maddeler, “Aile Katılım” alt boyutunda; 55. ve 71. maddeler ayırıcı gücü düşük olduğu için çıkarılan maddelerdir. Toplam ve alt boyutlara ait güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür. 12 maddeden oluşan “İletişim” alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,965, 6 maddeden oluşan “Beklenti” alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,872, 19 maddeden oluşan “İşbirliği” alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,963, 19 maddeden oluşan “Aile Katılımı” alt boyutunun güvenirlik katsayısı 0,950 ve 56 maddeden oluşan toplam ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,982 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik katsayılarının yeterli düzeyde olduğu saptanmıştır. “İletişim” alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 1’ in en düşük korelasyona (0,680), madde 9’ un en yüksek korelasyona (0,869) sahip olduğu tespit edilmiştir.“Beklenti” alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 19’ un en düşük korelasyona (0,658), madde 22’ nin en yüksek korelasyona (0,775) sahip olduğu saptanmıştır. “İşbirliği” alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 39’ un en düşük korelasyona (0,593), madde 45’in en yüksek korelasyona (0,833), sahip olduğu görülmüştür. “Aile Katılımı” alt boyutuna ait madde toplam korelasyonları incelendiğinde; madde 54’ ün en düşük korelasyona (0,413), madde 64’ ün en yüksek korelasyona (0,843), sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Toplam ölçek puanı ile alt boyut puanları arasında anlamlı (p<0,05) pozitif bir korelasyon olduğu görülmüştür. “Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeği”; “İletişim”, “ Beklenti”, “İşbirliği” ve “Aile Katılımı” olmak üzere 4 alt boyut altında toplanarak, “İletişim” ile ilgili 12 madde, “Beklenti” ile ilgili 6 madde, “İşbirliği” ile ilgili 19 madde ve “Aile Katılımı” ile ilgili 19 madde olmak üzere toplam 56 maddeden oluşmuştur. Kaiser –Mayer -Olkin Örneklem değerinin 0,956, Bartlett değerinin 8163,8 p=0,000<0,05 olduğu görülmüştür. KMO değerinin yüksek çıkması ve Barlett testinin p<0,05 çıkması ile faktör analizinin uygulanabilirliği ve maddeler arası korelasyonun olduğu sonucuna varılmıştır. Toplam ve alt boyutlara ait güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür. 56 maddeden oluşan ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,982 olarak hesaplanmıştır. Bu durumda ölçeğin güvenirlik katsayılarının yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir. “Öğretmen Aile İletişim Ve İşbirliği Ölçeğinin” anasınıflarına çocuğu devam eden ailelerle öğretmenler arasındaki iletişim ve işbirliğini öğretmenlerin bakış açısına göre değerlendirmek amacıyla kullanılabileceği sonucuna varılmış, araştırmacılara ve eğitimcilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, İletişim, İşbirliği, Öğretmen Aile İletişim, İşbirliği Ölçeği



THE SCALE FOR TEACHER PARENT COMMUNICATION AND COLLABORATION
 
In every stage of education, in particular at preschool education, the strong and qualitative communication and collaboration increases the quality of education and yields positive outcomes in terms of children, families and teachers. The current research was carried out to test the validity and reliability of “The Scale for Teacher Parent Communication and Collaboration” in order to investigate the communication and collaboration between the family having a child attending an official kindergarten acting under the primary schools of the Ministry of Education and teachers depending on teachers’ point of views. The sampling of the study comprised of 240 kindergarten teachers working in the kindergartens acting under the primary schools of the Ministry of Education chosen with a supposition of Simple Random Sampling depending on the incidence, sensibility and mass size. In addition, as each kindergarten teacher filled a form for 5 families, the number of teacher forms was 1200. As validity-reliability tests, “Factor Analysis” and “Cronbach Alpha” coefficients were calculated. The reliability coefficient was taken as 0.982 for “The Scale for Teacher Parent Cooperation and Collaboration”, which was made up of 56 items.

Keywords: Early Childhood Education, Communication, Collaboration, The Scale For Teacher Parent Communication, Collaboration



Tam Metin