Yıl:2014   Sayı: 14   Alan: Güzel Sanatlar  

Mustafa Cevat ATALAY
KAMUSAL ALANDA ESTETİK AÇIDAN SANAT YAPITLARI VE KİTSCH NESNELER
 
Bu makalenin başlıca amacı, kamusal alandaki sanat yapıtları ile kitsch nesnelerin genel durumunu estetik açıdan değerlendirmek ve var olan sorunları dile getirmektir. Kamusal alanları birey-bireylerin kullanımı üzerinde birçok tartışmalar bulunmaktadır. Bu tartışmaların içine felsefe, coğrafya, görsel sanatlar, kültür, sosyal bilimler ve kentsel estetik dahil olabilmektedir. Kamusal sanat herhangi bir ortamda gerçekleştirilen herhangi bir sanat eseridir. Kamusal sanat, Genellikle açıkta gösterilmekte ve tüm insanlar için erişilebilir olmaktadır. Kamusal alan sanatlarında boyut ve görünüm farklılığı beklentilere göre şekil alan bir durumdur. Kamusal alan sanatları, soyut ya da somut olabilir. Kamusal sanatın amaçlarından biriside, çevre estetiği olan bir mekânı yerinde güzelleştirerek estetik duyarlılığımızı artırmak ve geliştirilmek de olabilir. Bazı kamusal alan yapıtları bizim çeşitli sorgulamalarımıza tabi kalarak açık uçlu sorulara neden olabilir. Kamusal sanat yapıtlarının yüksek niteliğinin Estetik değerleri yüksek bir kültürün oluşumunda sanat yapıtlarının önemli bir payı olduğu bilinmektedir. İnsan, estetik gelişimini ancak “estetik” ile “kitsch” arasındaki farkı kavrayarak ve bunu yaşamının içinde kullanarak sağlayabilir ve tutarlı ya da tutarsız yapıt-nesneleri birbirinden ayırabilir bu da toplumun estetik anlayışına ve kültürüne katkıda bulunabilir. Kamusal alanlarda uygulanan estetik yapıtlarla kitsch nesnelerin birbirinden ayırt edilebilir olması çevresel estetiğin insanın estetiklenmiş varlığına önemli bir katkı sağladığı görülecektir. Bu makalede araştırma problemi, kamusal alanda estetik açıdan sanat yapıtları ve kitsch nesneler hakkındaki tartışmaları yorumlamaktır. Yöntem olarak literatür taraması tercih edilmiştir. Birincil kaynaklar arasına, kitsch ve kamusal alanlarda sanat yapıtları ile ilgili literatür ve araştırmalar alınmıştır, ikincil olarak Kamusal alanlardaki kitsch örneğine uygun üretimler makaleye dahil edilmiştir. Araştırma sorusu, bulgular ve yorumlarda kitsch ile ilgili yapılan değerlendirmeler ve bulgular literatürle ilişkilendirilerek problem üzerinde çalışılmıştır. Sonuç olarak, Kamusal alan sanatları kültürün, teknolojinin ve çağımızın estetik anlayışının bir yansıması, ortak bilincin bir göstergesidir. Bundan dolayı da kent estetiğine, insan estetiğine ve yaşam estetiğine hizmet etmektedir. Kamusal alan sanat yapıtları veya kamusal alan kitsch’ leri toplumun bir göstergesi, sanatçının iç vizyonu ve yaratımı olarak oluşturulmuştur. Gelişmiş ve kültürlenmiş toplum sanat yapıtı ile estetikleşmiş bir medeniyet ancak estetik duyumun ve tercihin niteliğinin artması ile kazanılabilir. Toplumun estetik yönünün artırılmasında plastik sanatçılarının önemi-yapıt üretme ve ortaya koyma bağlamında- en başta yer alır. Türkiye’deki plastik sanat yapıtlarını çok farklı mecralarda görebiliyoruz. Bu durum kamuda uygulanan ya da sergilenen yapıtlar için de söz konusudur. Bu yapıtlar-nesneler, düzenlenen ödüllü yarışmalardaki jüri tarafından ya da halk oylaması vb. gibi yöntemlerle seçilip uygulanmaktadır. Kamusal alana uygulanan sanat yapıtları, doğal olarak birbirinden çok farklı beğeni anlayışları taşıyan kişilerin ya da toplum kesimlerinin olumlu- olumsuz değerlendirmeleriyle her zaman yüz yüze kalmak durumundadır. Uygulamaya konan sanat yapıtları bazen “kitsch nesne” olarak değerlendirilmekte ve yoğunlaşan olumsuz eleştiriler sonucunda ya da beğeninin öznelliği gibi gerekçeler ileri sürülerek söz konusu yapıt kamusal alandan kaldırılmaktadır. İdeal insan varlığının somutluğu, estetik çevre, öncelikle kamusal sanat yapıtları estetiği ve insanın estetiklenmesi ile başarılabilir. İdeal dileğimiz odur ki, kamudan sorumlu çevre estetikçilerinin kamusal sanat yapıtlarının-nesnelerinin ayrımını yapabilecek yetkinliğe ulaşmış olmaları, alan uzmanlarının etkin katkıları ile kamusal alanı kullananların da karar alma sürecine demokratik katılımının sağlanmasıyla kamusal alan yapıtlarını belirlemeleri ve uygulamalarıdır.

Anahtar Kelimeler: Kitsch, Kamusal Alan, Sanat Yapıtı



ART IN PUBLIC WORKS AND KITSCH OBJECTS FROM AN AESTHETIC POINT OF VIEW
 
The main purpose of this article is to aesthetically evaluate the overall status of works of art and kitsch objects in public areas in terms of existing problems. The importance of a work of art in the formation of a culture of high aesthetic value can be seen. People who understand the difference between kitsch and aesthetic and use it in their lives can contribute the aesthetic and culture of the society and divide works which are consistent or not. The importance of public art on human life is known. When the aesthetic works are applied in public areas and the kitsch objects will be separated from each other, environmental aesthetic will have done an important duty on making the human to possess aesthetic. We can see works of plastic arts in many different channels in Turkey. The works applied or exhibited in public can be examples. These works of art - objects are applied by being selected in a competition, by a special board or by the public rating and so on. The works of art as applied to public area are naturally under many preference judgment and some of these assessments can be very negative and positive. Sometimes, applied works of art can be evaluated as kitsch objects. The objects that were evaluated as kitsch have sometimes been taken as a result of the strictures and sometimes they can’t have been taken out by some excuses as the strictures are objective. An aesthetic environment and the possibility of ideal existence of human can be achieved with the aesthetic of public art works and making people aesthetic at first. Ideally, if environmental aestheticists are able to distinguish between public art works and subjects, field experts contribute actively and the users of public domain join the democratic process of choosing, public art works are determined and appiled.

Keywords: Kitsch, Public Domain, Work Of Art



Tam Metin